Białostocka rada miasta, głosami radnych większościowej koalicji PO – Forum Mniejszości Podlasia, odebrała ulicy imię majora Zygmunta Szendzielarza ps. „Łupaszka”, zabitego przez komunistów Żołnierza Niezłomnego. Projekt uchwały godzącej w dobre imię polskiego bohatera narodowego złożyli i przegłosowali radni Forum Mniejszości Podlasia, którzy określają się jako Białorusini lub prawosławni.
Autorzy uchwały uważają, że major Zygmunt Szendzielarz ps. „Łupaszka”, dowódca słynnej 5 Wileńskiej Brygady AK, jest odpowiedzialny za pacyfikację (w czasie wojny i po jej zakończeniu) kilku białoruskich oraz litewskich wsi, a nadanie jednej z białostockich ulic jego imienia było prowokacją wymierzoną w mniejszości. Ulica otrzymała imię „Łupaszki” w roku 2018. Uchwałę w tej sprawie przygotowali i przegłosowali radni PiS, którzy wówczas mieli większość w radzie miasta.
Wesprzyj nas już teraz!
Po ostatnich wyborach samorządowych i zmianie układu sił w radzie miasta, samorządowcy reprezentujący mniejszość białoruską zgłosili projekt uchwały znoszący imię ulicy „Łupaszki”. Chcieli aby dostała ona nową nazwę – „100 – lecia Praw Kobiet”. Tę samą nazwę ulicy zaproponowała wcześniej władzom miasta, w petycji, skrajna organizacja feministyczna – Ogólnopolski Strajk Kobiet.
Tej nazwy ulicy radni jednak nie zaakceptowali, a nadali jej nową nazwę ulica Podlaska, która ich zdaniem nie wywołuje żadnych negatywnych emocji. Przypomnijmy, iż w marcu br. do władz miasta trafiła społeczna petycja, aby nie odbierać ulicy imienia polskiego bohatera narodowego, Zygmunta Szendzielarza ps. „Łupaszki”. Podpisało ją ponad tysiąc osób.
Również w dniach przed dzisiejszym głosowaniem liczne organizacje patriotyczne występowały do Rady Miasta, aby pozostawić nazwę ulicy poświęconą „Łupaszce”. Przypominano radnym PO i FMP, że major Zygmunt Szendzielarz został oczyszczony z oszczerstw, jakimi obciążyły go komunistyczne sądy, które wydały na niego wyrok śmierci. Przypomniano również, że „Łupaszka” pośmiertnie został awansowany do stopnia pułkownika, a jego odnalezione przez IPN szczątki, z udziałem prezydenta RP, pochowano z największymi honorami. Jednak to nie przekonało mniejszościowych radnych. Uważają oni, że postać „Łupaszki” jest niedokładnie zbadana przez historyków.
W przygotowanym i przegłosowanym przez radnych mniejszości projekcie uchwały o zmianie nazwy ulicy czytamy: „Właściwym więc jest odłożenie decyzji o nadaniu imienia ulicy mjr. Zygmunta Szendzielarza ps. „Łupaszka” do czasu jednoznacznego określenia jego postaci przez historyków, tak aby patroni białostockich ulic byli postaciami, które łączą, a nie dzielą”.
Pułkownik Zygmunt Szendzielarz ps. „Łupaszka” jest polskim bohaterem narodowym, Żołnierzem Niezłomnym. Był zawodowym oficerem, brał udział w kampanii wrześniowej. Podczas wojny walczył w szeregach ZWZ – AK. Był dowódcą 5 Wileńskiej Brygady AK. Wiosną 1944 roku 5 Wileńska Brygada AK przedarła się z Wileńszczyzny na Podlasie. Ponownie wyszła w pole 5 IV 1945 r. W szczytowym okresie, liczyła ponad 250 żołnierzy (trzy szwadrony, kompania szturmowa, drużyna podoficerska). Przeprowadziła kilkadziesiąt skutecznych akcji przeciw NKWD oraz UBP i agenturze. Była najsilniejszym i zarazem najskuteczniejszym oddziałem AK na Białostocczyźnie.
Jesienią 1945 r., po rozwiązaniu 5 Brygady, Szendzielarz wyjechał na Pomorze, gdzie nawiązał kontakt z komendantem eksterytorialnego Wileńskiego Okręgu AK, ppłk. Antonim Olechnowiczem „Pohoreckim” i poddał się pod jego rozkazy. W 1946 r. wznowił działalność bojową. Został aresztowany przez funkcjonariuszy MBP 30 VI 1948 r. w Osielcu ( Małopolska) . Po długotrwałym śledztwie 2 XI 1950 r. został skazany przez Wojskowy Sąd Rejonowy w Warszawie na karę śmierci. Przetrzymywano go w więzieniu Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego przy ul. Rakowieckiej w Warszawie.
Podczas śledztwa zachował godną postawę biorąc na siebie pełną odpowiedzialność za działania podlegających mu oddziałów. Idąc na śmierć, żegnał kolegów AK-owców z celi słowami „Z Bogiem, panowie”. Został stracony w tym więzieniu w dniu 8 II 1951 r. Prace ekshumacyjne na Powązkach w Warszawie (2013) prowadzone przez IPN doprowadziły do identyfikacji szczątków majora Łupaszki. Pośmiertnie awansowano go do stopnia pułkownika. Bohaterski „Łupaszka” spoczął z honorami, w grobie rodzinnym na Powązkach. W całej Polsce jest dziś wiele ulic imienia Zygmunta Szendzielarza, ma on też wiele pomników. Obecna decyzja białostockiej Rady Miasta o odebraniu ulicy imienia tego polskiego bohatera narodowego jest kuriozalna.
Adam Białous
